Ruimtelijke orderingWonen

Bruggenbouwers moeten onze binnensteden door coronatijd loodsen: ‘Hij is onmisbaar’

De corona-crisis versterkt en versnelt trends die al langere tijd gaande zijn in stadscentra. Leegstand loopt op terwijl online shoppen aan populariteit wint. Centrummanagers, zoals Remco Feith uit Zutphen, moeten ervoor zorgen dat binnensteden gezond en vitaal blijven. Ze krijgen binnenkort steun van de provincie Gelderland, die een aanvullende opleiding voor centrummanagers op poten zet. Maar wat doen ze nou eigenlijk precies, die binnenstadsmanagers?

Als Remco Feith door Zutphen wandelt, is een gesprek met hem aanknopen een uitdaging. Steeds is er die groet, het praatje of een vriendelijke knik naar een ondernemer. Dat is geen overbodige luxe, want op de eerste dag van de gedeeltelijke lockdown heerst er een gelaten sfeer in het centrum. Horeca-ondernemers ruimen hun terras op. ,,Nu wij dicht moeten, halen ze de ziel uit de stad’’, moppert er één. Feith hoort het geduldig aan, leeft mee. ,,Het hoort bij mijn werk om veel buiten te zijn’’, zegt de centrummanager. ,,Je moet zichtbaar zijn.’’ 

Praktische vragen

Op centrummanagers van steden komt veel af, vooral in deze coronatijd. Ze worden overspoeld door praktische vragen van ondernemers over de 1,5 meter terwijl ze ook met de gemeente en pandeigenaren praten over leegstaande panden. Hoe vullen ze die op? Welke ondernemers passen bij de stad? Dat werk vereist een sterk analytisch vermogen, geestelijke lenigheid en buitengewoon ontwikkelde sociale vaardigheden. 

Voor Feith is dit business as usual. Hij doet dit al bijna zes jaar. Zutphen was één van de steden die buiten Brabant als eerste een binnenstadsmanager benoemde. Dit gebeurde in de nasleep van de financiële crisis, die een spoor van ellende had getrokken door veel Nederlandse binnensteden in de vorm van toenemende leegstand.

Niet alleen de leegstand zorgde voor hoofdbrekens. Ook toenemende populariteit van online shoppen en de vergrijzing vragen om bijsturing. Past het aanbod van een winkelcentrum straks nog wel bij de vraag van het publiek? ,,Het werd tijd voor een functionaris die problemen zou omzetten in kansen’’, legt Feith uit. ,,En het werd ook duidelijk dat zo iemand niet in dienst kan zijn van de gemeente.’’

Bruggenbouwer

Zo werd de binnenstadsmanager geboren uit een publiek-private samenwerking. Ondernemers, pandeigenaren en de gemeente financieren de functie. Niet allen in Zutphen, maar ook steden als Zwolle en Deventer werken op deze manier. Dit biedt Feith de mogelijkheid om een onafhankelijke rol te pakken. ,,Namens de ondernemers mag ik iets van het gemeentelijk beleid vinden. Omgekeerd kan ik ook de gemeente verdedigen tegenover ondernemers.’’

In het begin was dat voor alle partijen wennen, maar inmiddels weten ze niet beter. ,,Remco is een ideale bruggenbouwer’’, zegt Peter van Belzen, die een modewinkel in het centrum bestiert.  

Een voorbeeld? Toen de horeca in juni na de eerste lockdown weer open mocht, klonk er een luide roep om meer ruimte voor terrassen. Mede door bemiddeling van Feith op het stadhuis was dit snel gefikst. Zo kon Zutphen de afgelopen zomer toeristen ontvangen en draaiden winkeliers tegen de verwachting in een prima omzet. ,,Het is van belang dat je op die momenten als collectief optreedt’’, zegt hij. 

Onmisbaar

Wethouder Annelies de Jonge noemt Feith ‘onmisbaar’. ,,De binnenstadsmanager zorgt voor eenheid en verbinding. Toen in maart corona uitbrak moesten we snel schakelen met onze ondernemers om de anderhalve meter te waarborgen. Onze binnenstad heeft de eerste coronapariode mede daarom goed overleefd.’’

Nu staat Feith voor de taak om de stad vitaal te houden, ook na corona. Dat is vooral een kwestie van de balans bewaren, zeker nu de Randstad Zutphen heeft ontdekt als ideale woonplaats. ,,Randstedelingen kopen leegstaande binnenstadspanden, knappen die op en gaan er wonen. Dat is een mooie ontwikkeling, maar die vraagt ook om een nieuw evenwicht.’’ 

Hernieuwde sympathie

De corona-crisis heeft ook een andere kant, weet Feith. ,,Het is nu even doorbijten met de lockdown, maar we hebben gezien dat lokaal shoppen helemaal terug is nu we minder reizen. Er is een hernieuwde sympathie voor de binnenstad. Daar ligt een enorme kans.’’ 

Belang van centrummanagers ‘groeit’

In coronatijd groeit het belang van de binnenstadsmanager, vindt de provincie Gelderland. ‘De corona-crisis versterkt en versnelt trends die al langere tijd in de centra gaande zijn’, schrijft de provincie. Daarom komt er geld vrij om twaalf binnenstadsmanagers een extra opleiding te bieden, waarmee ze extra kennis en vaardigheden opdoen. 

,,Meer dan ooit is er urgentie om met andere ogen naar binnensteden te kijken’’, zegt gedeputeerde Peter Kerris hierover. Namens de provincie is John Bardoel (van bureau Seinpost) één van de docenten die met de managers aan de slag gaan. Hij zegt maatwerk te willen leveren. ,,We gaan ze in staat stellen om hun werk nóg beter te doen, vanuit hun eigen behoefte aan extra kennis.’’ 

Bardoel hoopt dat de centrummanagers daarnaast vooral van elkaar gaan leren. De opleiding gaat in november van start. Feith wacht overigens nog even met aanhaken. ,,Er ligt nu te veel op mijn bordje. Ik maak een pas op de plaats.’’

Bron: de Gelderlander