Anderhalf miljoen euro beschikbaar om leegstand aan te pakken

Geplaatst Geplaatst in Bedrijventerreinen, Klimaatadaptatie, Wonen

ARNHEM – De provincie Gelderland helpt in de gemeenten Arnhem, Berkelland en Berg en Dal met de aanpak van leegstand. Er wordt bijna anderhalf miljoen euro uitgetrokken om nieuwe woningen te realiseren en groen terug te laten keren in het straatbeeld.

In de drie gemeenten zijn er plannen om leegstaande bedrijfspanden een nieuwe invulling te geven. De provincie ondersteunt deze projecten met een financiële impuls. “Meer woningen, minder leegstand”, aldus gedeputeerde Peter Kerris. De hulp valt binnen het programma ‘Steengoed Benutten’ van de provincie.

In totaal worden 94 woningen gerealiseerd. In het centrum van Neede gaan lege winkelpanden plaatsmaken voor groen en worden vijf sociale huurwoningen gebouwd.

In de Groesbeekse woonwijk Schreven worden 31 woningen ontwikkeld. Het leegstaande voormalige Stadskantoor in Arnhem wordt tot slot omgevormd tot een complex met 58 nieuwe huurappartementen. 

Bron: Omroep Gelderland

Gelderland: maak je dorp of stad groen en klimaatslim

Geplaatst Geplaatst in Klimaatadaptatie

Veel plekken in Gelderse steden en dorpen kunnen véél groener. Een groene stad of dorp draagt bij aan de biodiversiteit (meer variatie in dieren en planten) én is beter voorbereid op weersextremen als gevolg van klimaatverandering. De Challenge Groene Icoonprojecten daagt Gelderse gemeenten, ondernemers en andere partijen uit hun stad of dorp groen en klimaatslim te maken. De 9 beste icoonprojecten ontvangen een bijdrage van € 100.000 om hun project uit te voeren.

Groene steden en dorpen

Met de challenge willen we 2 vliegen in 1 klap slaan. Het gaat niet goed met de Nederlandse natuur; de biodiversiteit holt achteruit. En door klimaatverandering hebben we vaker last van extreem weer: droogte, hitte en hevige regenval komen steeds vaker voor. Gedeputeerde Peter Drenth (biodiversiteit): “We werken in Gelderland hard aan het herstel en versterken van onze biodiversiteit. Dat doen we niet alleen in de natuurgebieden en op het platteland, maar ook in onze wijken en binnesteden is het belangrijk om planten en dieren te helpen. Daar liggen veel kansen.” 

Klimaatslim

Daarnaast moeten we onze Gelderse dorpen en steden beter voorbereiden op de gevolgen van klimaatextremen. Een oplossing hiervoor is om steden en dorpen groener te maken en op een andere manier met regenwater om te gaan. Gedeputeerde Peter Kerris (klimaatadaptatie): “We hebben meer groen nodig in onze steden en dorpen als we klaar willen zijn voor het weer van morgen. Het planten van meer bomen kan al helpen om hittestress te verminderen. Met meer groen en minder steen houden we ons hoofd koel en onze voeten droog!”

Groen icoonproject

We dagen met de challenge gemeenten, ondernemers, landschapsarchitecten, projectontwikkelaars en grondeigenaren uit om met ideeën te komen om van een grijze, versteende plek in hun eigen stad of dorp een groen icoonproject te maken. Een groen icoonproject is een plek in de bebouwde kom van minimaal 1.000 m2 die groener wordt gemaakt. Dit hoeft niet een aaneengesloten locatie te zijn. Voorwaarde is wel dat de plek open is voor bezoekers. Het groener maken van een plek houdt in dat er meer variatie komt in planten en uiteindelijk dieren en dat de plek verkoeling biedt bij hitte, regenwater vasthoudt en bezoekers de kans biedt om te bewegen, te recreëren en elkaar te ontmoeten. De locatie wordt zo een groene, iconische plek, die anderen inspireert iets soortgelijks te doen.

Win € 100.000 voor uw droomplan

Projectvoorstellen voor Groene Icoonprojecten kunnen ingediend worden vanaf maandag 4 januari 2021. De eerste 20 ingediende voorstellen ontvangen een bijdrage van maximaal € 15.000 aan de ontwerpkosten. Als u vervolgens een ontwerp hebt gemaakt, kunt u meedingen voor de hoofdprijs. Een onafhankelijke jury kiest eind 2021 de 9 beste ontwerpen uit. Deze projecten winnen elk een bijdrage van maximaal € 100.000 om de plannen uit te voeren en het droomproject waar te maken. Het inschrijfformulier en de voorwaarden vindt u op onze pagina over de challengeDeze link opent een andere website. 

Bron: Provincie Gelderland

7 redenen om te investeren in een groene stad (college Tim van Hattum)

Geplaatst Geplaatst in Klimaatadaptatie

Op 6 oktober was Tim van Hattum, wetenschapper WUR, te gast bij Arnhem Klimaatbestendig en CASA. Van Hattum deelde zijn inspirerende inzichten over de toekomst van Nederland wanneer we er alles aan zouden doen om de biodiversiteit te beschermen en verdere klimaatverandering te voorkomen.

Hoe kan Nederland er in 2120 uit zien als we er alles aan doen om onze biodiversiteit te vergroten en klimaatverandering zoveel mogelijk tegen te gaan? Hoe ziet Nederland en hoe zien onze steden er dan uit? Arnhem Klimaatbestending organiseerde samen met CASA, op 6 oktober, een webinar met Tim van Hattum, programmaleider Green Climate Solutions van Wageningen University & Research. Het college ging over Nederland in het jaar 2120. Van Hattum deelde veel inspirerende voorbeelden van wat we nu al kunnen doen, zoals het vergroenen van steden.

Inspirerend toekomstbeeld

Samen met andere wetenschappers maakte Tim van Hattum een inspirerende toekomstvisie voor ons land. Na het college ging Tim in gesprek met wethouder van Arnhem Cathelijne Bouwkamp, gedeputeerde Peter Kerris en andere kenners in de zaal. Het college en het debat werden georganiseerd door Arnhem Klimaatbestendig en CASA. Het college en het debat zijn terug te kijken op vimeo.

Anders wonen, anders rijden en anders eten

“Biodiversiteit is de grootste crisis waar we mee te kampen hebben. Erger nog dan klimaatverandering, de economische crisis en de coronacrisis.” Tim van Hattum ging in zijn college ook in op het belang van klimaatadaptatie en klimaatmitigatie, overgaan op plantaardige voedselproductie, meer houtbouw om CO2 vast te leggen en meer (natte) natuur te creëren en ruimte voor rivieren te maken. “We hebben een totale systeemverandering nodig. We gaan anders wonen, anders rijden en anders eten.”

7 redenen om te investeren in een groene stad

“In de steden gaan we de sponswerking vergroten. Op dit moment ligt de focus op het zo snel mogelijk afvoeren van regenwater. Vervolgens hebben we last van droogte. Water moeten we dus zo veel mogelijk gebruiken en als het niet anders kan, voeren we het pas af. Daarnaast moet er veel meer ruimte komen voor groen in de stad. In Singapore zijn ze hier heel goed mee bezig. Groen is goed voor de gezondheid en voor de biodiversiteit en zorgt daarnaast voor verkoeling in de zomer, het reinigt de lucht én het draagt bij aan een prettige leef- en werkomgeving.” Tim van Hattum presenteerde zeven redenen om te investeren in een groene stad:

  1. Groen vermindert de kans op wateroverlast;
  2. Groen verkoelt de stad in de zomer;
  3. Groen draagt bij aan een betere gezondheid en een hoger welzijn;
  4. Groen draagt bij aan sociale cohesie;
  5. Groen trekt bedrijven;
  6. Groen zorgt voor biodiversiteit;
  7. Groen verhoogt de waarde van huizen en kantoren.

Tim van Hattum en zijn collega’s schreven een artikel over de 7 redenen om te investeren in een groene stad. Tim van Hattum is één van de 5 juryleden van de Challenge Groene Icoonprojecten in Stad en Dorp.

Lees het volledige verslag van de avond terug op de webpagina van Arnhem Klimaatbestendig. Of kijk het webinar hier terug https://www.arnhemklimaatbestendig.nl/college-tim-van-hattum-over-nederland-in-2120-wat-hebben-we-geleerd/

Bron: Provincie Gelderland

Regio Arnhem-Nijmegen wil samenwerken in ‘groene metropoolregio’

Geplaatst Geplaatst in Klimaatadaptatie, Regio Arnhem-Nijmegen

REGIO – Achttien gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen hun samenwerking versterken. De colleges van de deelnemende gemeenten hebben deze week ingestemd met voorstellen daarvoor. Als de gemeenteraden er ook mee instemmen begint vanaf 1 januari 2021 de samenwerking onder de naam Groene Metropoolregio.

In diverse gemeenteraden werd het afgelopen jaar gewezen op het belang van democratische legitimering van een samenwerkingsverband. De gemeenteraad als hoogste orgaan van een gemeente zou niet buitenspel gezet mogen worden. In het verleden werd over het eerdere samenwerkingsverband Stadsregio Arnhem Nijmegen wel eens gezegd dat daar beslissingen genomen werden buiten de gemeenteraden om.

Democratische legitimering

Maar volgens wethouder Sylvia Fleuren van Berg en Dal is dat bij dit samenwerkingsverband niet het geval. “We creëren nadrukkelijk geen nieuwe bestuurslaag. Het werken aan de opgaven blijft een collegeverantwoordelijkheid en gemeenteraden kunnen besluiten over deelname aan een opgave. Ik denk dat we hiermee maximale flexibiliteit én transparantie organiseren.”

Ook de provincie Gelderland is enthousiast over de versterkte samenwerking. Peter Kerris, provinciaal gedeputeerde met de regio Arnhem-Nijmegen in zijn portefeuille: “Fantastisch dat de regio deze samenwerking oppakt!” Volgens Kerris is er grote behoefte om versneld woningen te bouwen en er liggen grote uitdagingen om duurzame energie op te wekken. “Dat krijg je alleen samen voor elkaar.”

Geld vanuit provincie

De doelen van de Groene Metropoolregio sluiten volgens Kerris mooi aan bij die van de provincie. Mogelijk komt er ook financiële ondersteuning vanuit de provincie. Gedeputeerde Staten hebben hiervoor een voorstel bij Provinciale Staten ingediend die hier later dit najaar over besluiten.

De samenwerking is volgens de deelnemende gemeenten ook belangrijk om de regio beter te profileren. Voorzitter van de stuurgroep Lucien van Riswijk (burgemeester van Zevernaar): “Door je als regio scherp te profileren, word je veel beter gezien in Den Haag en Brussel.”

Balans tussen groei en leefkwaliteit

De naam Groene Metropoolregio geeft aan dat de gemeenten kiezen voor een balans tussen groei en leefkwaliteit. In een gezamenlijke persverklaring schrijven de deelnemers: “De regio manifesteert zich door het bijzondere karakter van het landschap en duurzaamheid die in haar DNA zit. De regio staat voor kwalitatieve groei, voor stedelijke ontwikkeling in balans met groene en ontspannen leefkwaliteit en voor het behouden en versterken van typische landschappelijke en culturele waarden.”

De deelnemende gemeenten aan de versterkte regio zijn: Arnhem, Berg en Dal, Beuningen, Doesburg, Druten, Duiven, Heumen, Lingewaard, Montferland, Mook en Middelaar, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort, Wijchen, Zevenaar.

Bron: RN7

Beschermde natuur, maar komt het enorme zonnepark op landgoed in Renkum er toch?

Geplaatst Geplaatst in Klimaatadaptatie

RENKUM – De provincie Gelderland gaat tóch onderzoeken of er een enorm zonnepark kan komen op Landgoed Quadenoord in Renkum. Daarmee zet zij de deur open naar opwek van duurzame energie in beschermde natuur. 

In maart dit jaar wees de provincie het initiatief nog af, omdat het landgoed midden in een natuurgebied ligt. 

Het dertig voetbalvelden grote zonnepark, dat op twee akkers aan de rand van Quadenoord moet komen, zou volgens de provincie onder meer te veel negatieve gevolgen hebben voor beschermde diersoorten. Ook was er onduidelijkheid over de stikstofuitstoot bij het plaatsen van de panelen. 

Gesprek over compromis

De gemeente Renkum steunde het initiatief wel. Naar aanleiding van de kwestie is de provincie met de initiatiefnemers in gesprek gegaan om te kijken in hoeverre een compromis mogelijk is met minder zonnepanelen en meer nieuwe natuur op het landgoed. 

De conclusie: mogelijk kan het dus wél. Eis is wel dat er zo’n 15.000 zonnepanelen minder komen dan de geplande 40.000. Ook wordt gekeken naar het omvormen van akkergrond naar natuur. Daarmee moet de verbinding tussen de natuurgebieden, waar het landgoed tussen ligt, worden versterkt.

Minder ruimte 

Dat de provincie nu ineens de deur open zet voor duurzame energie in beschermde natuur komt doordat ruimte  schaarser wordt, stelt gedeputeerde Peter Kerris: ,,Er is meer plek nodig om onze ambities op het gebied van onder meer woningbouw, natuur en groene energie te realiseren.”

Het huidige provinciebeleid, waarbij functies zoals wonen, natuur en recreatie gescheiden worden, is daarom volgens Kerris niet vol te houden. Tegelijkertijd is Quadenoord te klein om een grote impact te hebben op de duurzaamheidsdoelstellingen van de provincie.

Duurzame energie en natuur

Kerris ziet de locatie dan ook vooral als een plek om te onderzoeken hoe duurzame energie en natuur gecombineerd kunnen worden. Betekent dit dat in toekomst ook ruimte is grootschalige energieopwek in beschermde natuur? ,,Het is nog te vroeg om dat te zeggen.”

Of het zonnepark er daadwerkelijk komt, is nog onzeker. Daarvoor moet het beleid van de provincie namelijk worden aangepast. Ook is nog niet duidelijk in hoeverre uit het onderzoek een haalbaar plan komt. ,,We moeten heel erg met elkaar gaan puzzelen”, zegt John Smits, rentmeester van het landgoed. ,,Maar de deur staat op een kier, dat is mooi. Dat geeft ook aan dat wat we doen zo gek nog niet is.”

Smits hoopt met een zonnepark extra inkomsten te genereren voor onderhoud en renovatie van Quadenoord. ,,We staan voor een aantal enorme investeringen. We moeten bijvoorbeeld heel veel geld steken in het bos vanwege de gevolgen van klimaatverandering. Herplanten kost al gauw 15.000 euro per hectare. Dat geld heb ik niet.”

Bron: de Gelderlander

Woonbuurt De Getijden in Nijmegen

Geplaatst Geplaatst in Klimaatadaptatie, Ruimtelijke ordering, Wonen

De Getijden heeft 17 duurzame en levensloopbestendige woningen gerealiseerd in en om de Lourdesschool (1927) in Nijmegen. In de vorm van Collectief Particulier Opdrachtgeverschap hebben de bewoners het initiatief genomen zelf vorm te geven aan hun eigen woonwensen.

Keuzemenu ambities

Energietransitie
Klimaatadaptie
Circulaire economie
Biodiverstiteit
Bereikbaarheid
Woon- en leefomgeving

In de gemeente(n)

Nijmegen

Omschrijving van de ligging van het project

Adres project De Getijden: Veldstraat 2-4, 6533 CC Nijmegen. Het project ligt aan de rand van Nijmegen, nabij winkels, het Radboudziekenhuis en omvangrijke natuurgebieden zoals Heumensoord en Heilig Landstichting.

Periode van realisatie van het project

2012-2019

De belangrijkste actoren in en rond het project

Dit project is tot stand gekomen door bouwstichting De Getijden – een collectief van toekomstige bewoners – in samenwerking met architectenbureau Nexit uit Arnhem, aannemersbedrijf Gebroeders van Herpen uit Heesch, tuinontwerpbureau INVO uit Nijmegen en Bouwen in Eigen Beheer (BIEB) uit Eindhoven. Daarbij werden we ondersteund door provincie Gelderland met een projectsubsidie en door de gemeente Nijmegen (bestemmingsplanwijzing en coördinatie van gemeentelijke besluitvorming)

Beknopte beschrijving van het gerealiseerde project

De Getijden heeft 17 levensloopbestendige woningen gerealiseerd in en om de Lourdesschool (1927) in Nijmegen. Dit pand, op de lijst van cultureel erfgoed, is van de sloophamer gered door Collectief Particulier Ondernemerschap. Met dit opdrachtgeverschap hebben de bewoners het initiatief genomen zelf vorm te geven aan hun eigen woonwensen gericht op de toekomst. CPO “De Getijden” heeft met provinciale subsidie 80% woningen beneden de NHG-grens opgeleverd. Volgens Mieke Verstappen, projectontwikkelaar Gemeente Nijmegen waren de doelen van het project zo divers en complex in hun samenhang dat menig projectontwikkelaar er niet aan had willen beginnen. Zes van de zeven ambities die de provincie zich stelt krijgen nadrukkelijk aandacht in dit project. De invulling van het motto “Wat goede buren voor elkaar doen” levert een verrassende kijk op bij de kwaliteit “leefbaarheid en welzijn”. De woningen zijn gasloos en gebruiken luchtwarmtepompen en voor energieopwekking zorgen o.a. 240 zonnepanelen via een zogenaamd postcoderoosproject voor VvE’s (1). Hemelwater op het terrein wordt via een afwateringssysteem gezuiverd en in de bodem geïnfiltreerd, 24.500 stoeptegels zijn verwijderd, de parkeerplaatsen zijn waterdoorlatend en de nieuwbouwwoningen hebben groendaken (2). De tuin is bio-divers aangeplant met fruitbomen, klein fruit, heesters en planten die veel insecten en vlinders aan trekken (3). In het kasje, gemaakt van de gesloopte kas, worden plantjes gekiemd voor de biologische groentetuin (4). Veel aandacht is besteed aan de bereikbaarheid o.a. via een rolstoeltoegankelijke omgeving. Helaas moest geïnvesteerd worden in een Raad van State procedure voor een belangrijk voetpad naar een winkelcentrum (5). Tijdens de bouw is de omliggende buurt steeds betrokken en nu zijn er met regelmaat (feestelijke-) bijeenkomsten en activiteiten. Door werkgroepen van bewoners van de VvE wordt de tuin onderhouden en worden activiteiten georganiseerd voor de bewoners onderling maar ook door voor diverse doelgroepen (7). Volgens gedeputeerde Peter Kerris is het project een antwoord op “Het groeiend tekort aan betaalbare woningen in Gelderland. Een prachtig voorbeeld van het wonen van de toekomst in Gelderland”.

Opmerkelijke ruimtelijke kwaliteiten uitgelicht

Een historisch pand in stijl van de Amsterdamse School uit 1927 werd behouden. Het is een CPO-bouwproject geworden met het motto: “Wat goede buren voor elkaar doen”. Een buurt waarin je elkaar kent en waar je samen dingen organiseert zonder elkaar op de huid te zitten. De nieuwbouwwoningen aan de Veldstraat vormen gezamenlijk een visuele poort op het cultureel erfgoed en de monumentale boom. In het ontwerp van de nieuwbouw komen diverse elementen uit “de Amsterdamse school stijl” terug. De woningen zijn levensloopbestendig gebouwd in een rolstoelvriendelijke omgeving. Het terrein is, met behoud van de 7 monumentale bomen, klimaat adaptief aangelegd met voorzieningen zoals infiltratie van hemelwater, gebruik van waterdoorlatende materialen. De inrichting van de tuin is bio-divers met moes-, kruiden- en siertuin met fruitbomen en besdragende heesters. Samen met de groendaken op de nieuwbouw is het project een binnenstedelijke groene aanwinst. Wethouder Tiemens van de gemeente Nijmegen complimenteerde ons als volgt: “De Getijden bewijst dat Collectief Particulier Opdrachtgeversschap (CPO) resulteert in woningen die optimaal zijn afgestemd op de wensen van bewoners. Dit schitterende nieuwe wijkje sluit naadloos aan bij waar Nijmegen graag voor staat: groen, duurzaam en sociaal.

Plan- en ontwerpproces

De initiatiefgroep startte in 2012 met het idee om zelf woningen te gaan bouwen. Levensloopbestendig, betaalbaar, met enkele gemeenschappelijke ruimten was het idee. Het motto werd al snel: ‘Wat goede buren voor elkaar doen’. Met de toekomstige bewoners, de architect, de tuinarchitect en CPO-begeleiding kreeg het planproces verder vorm met meer ambities op het gebied van duurzaamheid, klimaat adaptatie en biodiversiteit. Er is daarbij samengewerkt met de Provincie Gelderland (CPO-subsidie), de gemeente Nijmegen (ambtelijke coördinatie gemeentelijke afdelingen en bestemmingsplan wijziging) en Waterschap Rivierenland (subsidie klimaatactief) en vele anderen. In het begin is er veel gewerkt met workshops de laatste jaren met een transparant overlegproces, maandelijks eindigend in besluitvormende CPO-overleggen. Het CPO-bouwproces is met de oplevering van de woningen en de gemeenschappelijke ruimten afgerond. De stichting heft zichzelf, na de garantieperiode, op. Het motto: “Wat goede buren voor elkaar doen” wordt in V.v.E. met haar werkgroepen verder inhoud gegeven.

Ambities en opgaven voor de toekomst

Nu er naar aller tevredenheid gewoond wordt heeft V.v.E. De Getijden nog de nodige ambities. In de jaarplanning zijn diverse opgaven voor de toekomst opgenomen. Naast het onderhoud van gebouwen, terrein en wordt de tuin verder ontwikkeld. Er worden activiteiten voor en met de bewoners onderling en in de buurt georganiseerd. De V.v.E. wil haar ervaring, kennis en idealen uitdragen en delen met anderen. Er worden op locatie excursies georganiseerd maar zijn ook bereid om onze ervaringen te komen toelichten. Zowel gemeentelijk als provinciaal hebben we hierin ervaring. Het gaat dan om ervaringen zoals met de ambities in de beknopte beschrijving genoemd. Er is ook gespecialiseerde kennis zoals op het gebied van het opzetten van een zgn. ‘Postcoderoosproject” (zonnepanelen) voor VvE’s.

Wat is jouw betrokkenheid bij het project?

De deelnemers aan dit CPO-proces zijn allemaal eigenaar van hun woning in dit project en lid van V.v.E De Getijden. Dit CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap)-project betekent dat we als bewonersgroep het bouwen en ontwikkelen in eigen beheer hebben gedaan. Als niet-professionele ontwikkelaars maar als betrokken ‘bewoners’. Intensief overleg tussen de bewoners en het samenwerken in diverse werkgroepen (zoals Energie, Terrein, Gemeenschappelijke Ruimten, Communicatie) maken dat de betrokkenheid van alle bewoners groot is bij hetgeen gerealiseerd is én de ambities en opgaven van de toekomst.

Bijzonderheden

De Getijden is winnaar geworden van de duurzaamheidsprijs 2019 architectuurprijs/Nijmegen. Uit het juryrapport: “De veelzijdigheid waarin het begrip duurzaamheid in het project verwerkt is, van concept tot detail, verdient alle lof. Het is een voorbeeld voor het denken over de duurzame, sociale en ecologische stad.” Meer informatie is te vinden op onze website en in een filmpje over de ontwikkeling en totstandkoming van ons project. Aan de hand van bijgevoegde foto’s krijgt u een indruk van ons project, maar wij nodigen de jury en andere geïnteresseerden graag uit om bij ons een kijkje te komen nemen op de Veldstraat 2-4 in Nijmegen.

Bron: Provincie Gelderland

Provincie Gelderland: ‘We moeten onze welvaart laten passen bij de draagkracht van de natuur’

Geplaatst Geplaatst in Klimaatadaptatie, Ruimtelijke ordering, Wonen

De discussie over stikstof drukt ons weer eens met de neus op een feit dat we niet altijd willen erkennen: we leven in een klein land. Een klein land met veel welvaart en dus ook veel wensen. Daar is op zich niks mis mee, maar veel van die wensen vragen letterlijk ruimte. En juist daar hebben we niet veel van. Tijd om er eens anders naar te kijken. Of juist zoals we het altijd deden.

Bijna elke week staan er op onze agenda onderwerpen die hoe dan ook ruimte vragen. Of het nu gaat om zonnevelden, wegen, fietspaden, landbouw, natuurontwikkeling, woningbouw of bedrijventerreinen. Ze leggen allemaal beslag op ruimte. Heel lang hebben we kunnen werken met het koppelen van verschillende doelen. Het gevaar van hoog water in de rivieren bestrijden we door de rivier meer ruimte te geven aan het water, maar ook aan de natuur en recreatie, zoals in Lent en bij Veessen-Wapenveld.

Onze voedselproductie is zo efficiënt geworden dat alleen de Verenigde Staten meer voedsel exporteren dan ons kleine landje.

Niet alles kan

Al met al heeft ons dat geen windeieren gelegd: we zijn één van de welvarendste landen in Europa.

Maar zo langzamerhand lijken we echt tegen grenzen aan te lopen. Grenzen die de natuur stelt en grenzen die we zelf stellen. Haalden we de energie decennialang uit de grond, nu moeten we bovengronds nieuwe energiebronnen aanleggen, in de vorm van windmolens en zonnevelden. De klimaatverandering dwingt ons om ruimte te bieden aan de opvang van extreme hitte, extreme regen én droogte. Bijvoorbeeld met meer groen in de steden en meer wateropvang.

De stijgende zeespiegel zal er ook voor zorgen dat de rivieren minder gemakkelijk het water kunnen afvoeren. En om de kwetsbare natuur te beschermen, ontkomen we niet aan ingrepen in de bronnen van de stikstofuitstoot. Combineer dat met het gegeven dat we in Nederland pakweg 700.000 woningen moeten bouwen tot 2030, dan dringt zich het besef op: we zullen op een andere manier naar onze ruimte moeten kijken. De titel van het rapport Remkes, Niet alles kan, lijkt ons al te willen sturen in een richting van drastische keuzes.

Voorbeeld in de hele wereld

Maar is het ooit anders geweest? Al in de 17e eeuw was soms de klacht te horen dat ons land te vol was; een opmerking die in alle daaropvolgende eeuwen terugkwam. In de jaren ’50 stimuleerde de regering actief emigratie, om te voorkomen dat ons land te vol zou worden. Het is niet minder vol geworden.

We hebben dat aangepakt door op een creatieve en innovatieve manier naar onze ruimte te kijken: onze manier van omgaan met water en grond is nog altijd een voorbeeld in de hele wereld. Of het nu gaat over nevengeulen, inpolderen of andere manieren om met hoog water om te gaan. En we kunnen vinden wat we willen van onze agrarische sector, maar dat we er in geslaagd zijn om op de postzegel die Nederland is op de wereldkaart één van de belangrijkste voedselproducenten van de wereld te worden, hebben we aan diezelfde manier van innoveren te danken.

Tegelijkertijd zijn we er in geslaagd om een welvaartsstaat in stand te houden die, mondiaal beschouwd, gezien mag worden.

We krijgen er nu een uitdaging bij. Namelijk onze denkkracht en organisatietalenten in te zetten om dit allemaal veel natuurvriendelijker te maken. Want doorgaan op de manier waarop we de afgelopen decennia hebben gewerkt, is geen optie. De grote opgaven voor de komende jaren is hoe we onze welvaart kunnen laten passen bij de draagkracht van de natuur. Dat vraagt veel van ons. Het vraagt wel van ons dat we beseffen een gemeenschappelijk probleem te hebben dat we alleen samen op kunnen lossen: we hebben maar één samenleving én maar één aarde. Beide koesteren we.

Bij deze aanpak werkt het niet als iedereen vanuit de eigen loopgraaf de ander blijft bestoken: een loopgraaf brengt niks in beweging en leidt alleen tot stilstand. Het kabinet heeft al laten zien dat er duidelijke keuzes gemaakt moeten worden die de één met gejuich en de ander met weerzin zal begroeten.

Open discussie

Ook in Gelderland hebben we veel te doen om de natuur te versterken. We pleiten daarbij voor een open discussie, waarbij we over de eigen overtuigingen heen willen kijken. Daar horen geen verboden onderwerpen, geen taboes bij. En ook geen angst voor ingrijpende en soms pijnlijke besluiten.

Net zoals in de samenleving lopen ook in ons college de opvattingen uiteen. Het zou niet goed zijn als dat niet zo was. Maar we zijn er tegelijkertijd van overtuigd dat we er samen uit moeten en gaan komen.

De provincie is de bestuurslaag die zich al decennia vooral met de inrichting van de ruimte bezighoudt.

Wat ons betreft nemen we het voortouw in deze discussie.

Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland: John Berends, Peter Drenth, Peter van ’t Hoog, Peter Kerris, Jan Markink, Jan van der Meer, Christianne van der Wal

Bron: de Gelderlander